Over een getal dat in bijna elke presentatie over verandering staat, het onderzoek dat de bron zocht, en een manier om succes zo te definiëren dat je het zelf kunt volgen.

In het kort

• Het getal is terug te voeren op een schatting van Hammer en Champy (1993) over reengineering, en op een artikel in Harvard Business Review (2000) dat het zonder bron noemde.
• Onderzoeker Mark Hughes (2011) zocht de onderbouwing en vond geen betrouwbaar empirisch bewijs voor de 70 procent.
• Meer waarde zit in de vraag wanneer jouw verandering geslaagd is. Leg dat vooraf vast, in gedrag, structuur en taal.

‘70 procent van alle veranderingen mislukt.’ Je hebt het vast weleens gehoord. In een presentatie, in een boek, in een offerte van een adviesbureau. Het getal is zo vaak herhaald dat het als feit voelt. Maar waar komt het vandaan?

Waar komt het getal vandaan?

Jaar	Bron	Wat er gezegd werd
1993	Hammer en Champy, Reengineering the Corporation	Hun ‘onwetenschappelijke schatting’ was dat 50 tot 70 procent van de reengineeringprojecten de beoogde resultaten niet haalt
2000	Beer en Nohria, Harvard Business Review	Het artikel opende met de stelling dat ongeveer 70 procent van alle veranderinitiatieven mislukt, zonder bronvermelding
Daarna	Boeken, artikelen, presentaties	Het getal wordt overgenomen en steeds breder toegepast, op alle soorten verandering
2011	Hughes, Journal of Change Management	Analyse van veelgeciteerde bronnen: er is geen betrouwbaar empirisch bewijs voor het getal

Organisatiewetenschapper Mark Hughes van de Universiteit van Brighton onderzocht in 2011 de bronnen die het getal noemen. Zijn conclusie: geen van die bronnen levert valide en betrouwbaar bewijs voor een faalpercentage van 70 procent. De schatting van Hammer en Champy ging bovendien over één specifiek type verandering, en was door de auteurs zelf als onwetenschappelijk bestempeld.

Waarom blijft het getal hangen?

Een getal dat vaak genoeg wordt herhaald, gaat een eigen leven leiden. Elke nieuwe bron verwijst naar een vorige, tot niemand meer terugkijkt naar het begin. Daarbij komt dat het getal voor veel partijen handig is: het onderstreept dat verandering moeilijk is, en dat je er hulp bij nodig hebt.

Het getal doet ook iets met je. Wie gelooft dat zeven van de tien veranderingen mislukken, begint met een zucht en leest elke tegenvaller als bewijs. Een verwachting kleurt wat je ziet.

Wat betekent ‘geslaagd’ eigenlijk?

Het lastigste aan het getal is misschien niet dat het onbewezen is, maar dat ‘mislukt’ nergens gedefinieerd wordt. Is een verandering mislukt als ze later klaar is dan gepland? Als ze duurder uitvalt? Als het doel half gehaald is? Als het doel onderweg is bijgesteld omdat er iets beters bleek te kunnen? Zonder definitie kun je elke uitkomst als succes of als mislukking lezen.

Hoe maak je succes meetbaar?

In de DATO-methode begint dat bij het Doel, met de vraag: wanneer is het gelukt? Het antwoord beschrijf je in wat je kunt zien, op drie lagen. Een verandering is geslaagd als ze landt in gedrag, in structuur en in de taal die mensen gebruiken.

Laag	Voorbeeld van een teken van succes	Hoe je het ziet
Gedrag	Klantvragen worden in het nieuwe systeem afgehandeld, ook als het druk is	Gebruikscijfers en observatie in de dagstart
Structuur	Het oude overleg is afgeschaft, het nieuwe staat vast in de agenda	Agenda’s, rolbeschrijvingen, procesdocumenten
Taal	Medewerkers spreken over ‘onze klantreis’ in plaats van over ‘het nieuwe project’	Wat je hoort in overleggen en in de wandelgangen

Kies ook vooraf wanneer je kijkt. Gedrag vraagt tijd om te landen: in de eerste weken meet je herhaling, daarna automatisme en pas daarna resultaat. Lees daarover ook ons inzicht over hoe lang het duurt voordat nieuw gedrag een gewoonte wordt.

Hoe lees je een getal over verandering kritisch?

Het 70-procentgetal is geen uitzondering. Over verandering circuleren veel percentages: hoeveel projecten over budget gaan, hoeveel medewerkers weerstand voelen, hoeveel transformaties hun doelen halen. Zes vragen helpen om ze op waarde te schatten.

Vraag	Waarom het ertoe doet
Wat is de originele bron?	Een getal dat via drie andere publicaties tot je komt, kan onderweg van betekenis veranderd zijn
Wie heeft het gemeten, en met welk belang?	Een adviesbureau dat verandertrajecten verkoopt, heeft baat bij een hoog faalpercentage
Wat telt als mislukt of geslaagd?	Zonder definitie kun je elk getal maken
Over welke verandering gaat het?	Een IT-implementatie is iets anders dan een cultuurverandering of een fusie
Hoe groot en hoe representatief was de groep?	Een enquête onder twintig managers zegt weinig over alle organisaties
Wanneer is er gemeten?	Een verandering die na drie maanden mislukt lijkt, kan na een jaar geslaagd zijn

Uit onze praktijk

Een van de grootste trajecten waaraan we werkten, besloeg vijf jaar en ruim dertig landen. Taken uit al die landen en nog veel meer kantoren verhuisden naar andere landen. Daar namen we teams aan en trainden we ze in de processen en gewoontes van de organisatie en van de landen waar het werk vandaan kwam. Het IT-landschap ging van ruim tachtig naar ruim dertig systemen. Mensen verloren hun baan, anderen kregen er een. Onderweg ontstonden nieuwe processen en tools, omdat ze in het ontwerp ontbraken. Grote teams reisden de wereld over om het in goede banen te leiden.

Na vijf jaar oordeelde het bestuur dat het traject niet geslaagd was: er was 80 procent van de doelstellingen gehaald. Voor iedereen die eraan had meegewerkt een pijnlijke opmerking.

De vraag die bij mij bleef hangen: hoe realistisch was dat doel, en wat hadden we vooraf vastgelegd over wat geslaagd betekent? Wie vooraf afspreekt wat je wilt zien in gedrag, structuur en taal, ziet na vijf jaar ook wat er wél bereikt is. En 80 procent van een transformatie van deze omvang is veel.

Hoe je nu in actie komt

• Zoek de bron op als je het getal in een presentatie of offerte tegenkomt.
• Schrijf bij je huidige project op wanneer het geslaagd is, in één zin.
• Benoem voor gedrag, structuur en taal één zichtbaar teken van succes.
• Zet drie meetmomenten in de agenda: na drie weken, na tien weken en na zes maanden.
• Bespreek de definitie van succes met het team, zodat iedereen naar hetzelfde kijkt.

In één zin: Geloof geen getal zonder bron. Ook niet over verandering.

Zin om hier met je team mee verder te gaan? Bekijk de DATO Academie.

Bronnen

Hughes, M. (2011). Do 70 per cent of all organizational change initiatives really fail? Journal of Change Management, 11(4).

Hammer, M. en Champy, J. (1993). Reengineering the Corporation: A Manifesto for Business Revolution. HarperBusiness.

Beer, M. en Nohria, N. (2000). Cracking the code of change. Harvard Business Review, 78(3).